Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiada nowy program wsparcia pod nazwą Czysty Transport Publiczny. Według informacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska program ma dać samorządom kolejne środki na ekologiczną komunikację publiczną, a finansowany będzie z Funduszu Niskoemisyjnego Transportu. Nabór ma ruszyć w IV kwartale 2026 roku lub w I kwartale 2027 roku, a program ma być realizowany do końca 2027 roku. Budżet i szczegółowe warunki nie zostały jeszcze ogłoszone. Samorządy planujące rozwój zeroemisyjnej floty mogą sprawdzić zakres naszego wsparcia na stronie doradztwo transportowe.
Nabór zapowiedziany na IV kwartał 2026 lub I kwartał 2027 roku
Czysty Transport Publiczny to zapowiedź, nie ogłoszony konkurs. Regulamin, budżet i poziom dofinansowania poznamy dopiero przy otwarciu naboru, ale termin jest na tyle bliski, że przygotowania warto zacząć już teraz.
Czysty Transport Publiczny: co już wiemy, a czego jeszcze nie
| Parametr | Stan na dziś |
|---|---|
| Instytucja | Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej |
| Źródło finansowania | Fundusz Niskoemisyjnego Transportu |
| Termin naboru | Start w IV kwartale 2026 roku lub w I kwartale 2027 roku, realizacja programu do końca 2027 roku |
| Dla kogo | Operatorzy i organizatorzy publicznego transportu zbiorowego, czyli w praktyce samorządy i ich związki oraz spółki komunalne obsługujące komunikację |
| Budżet | Jeszcze nieokreślony |
| Zakres i katalog wydatków | Do ogłoszenia w regulaminie |
| Poziom dofinansowania | Do ogłoszenia w regulaminie |
Po Zielonym Transporcie Publicznym: skala rynku
Nowy program pojawia się po Zielonym Transporcie Publicznym, najbardziej rozpoznawalnym instrumencie NFOŚiGW dla komunikacji miejskiej. Skalę zapotrzebowania dobrze pokazuje trzecia edycja ZTP, finansowana ze środków Krajowego Planu Odbudowy: umowy podpisano z 73 miastami na zakup 902 autobusów zeroemisyjnych oraz 593 punktów ładowania i tankowania. Równolegle modernizację floty wspiera program FEnIKS.
Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Energii 22 gminy, czyli 41,5% badanej grupy, osiągnęły już co najmniej 20% udziału autobusów zeroemisyjnych w komunikacji miejskiej, a kolejnych 18 gmin mieści się w przedziale od 1% do 20%. Średni udział takich pojazdów w badanych ośrodkach wynosi 19%. Czysty Transport Publiczny może przyspieszyć wymianę taboru w miastach, które są jeszcze na początku tej drogi.
Dlaczego nie warto czekać na regulamin
Doświadczenie doradców Collect Consulting pokazuje, że oczekiwanie na oficjalne ogłoszenie naboru to częsty błąd wnioskodawców. Przełom roku to w samorządach trudny okres: zamykanie budżetu, uchwalanie planów finansowych na kolejny rok i przerwy świąteczne skracają czas na przygotowanie dokumentacji.
Przygotowanie projektu taborowego to proces inżynieryjno-ekonomiczny, który trwa od kilku do kilkunastu tygodni. Obejmuje dobór parametrów pojazdów i baterii do charakterystyki linii, uzyskanie warunków przyłączenia dla stacji ładowania, opracowanie Programu Funkcjonalno-Użytkowego (PFU), analizę pomocy publicznej oraz analizę kosztów i korzyści. Rozpoczęcie prac jesienią pozwala złożyć kompletny wniosek w pierwszych dniach naboru.
Co finansował Zielony Transport Publiczny w III edycji. Katalog wydatków w nowym programie może wyglądać inaczej, ostateczny zakres określi regulamin.
- Tabor zeroemisyjny: autobusy elektryczne, autobusy wodorowe z ogniwami paliwowymi oraz trolejbusy.
- Szkolenia: szkolenia kierowców i mechaników z obsługi pojazdów zeroemisyjnych, rozliczane razem z zakupem taboru.
- Infrastruktura: budowa lub modernizacja infrastruktury ładowania energią elektryczną, tankowania wodoru albo sieci trakcyjnej, niezbędnej do obsługi kupionych pojazdów.
- Odnawialne źródła energii: instalacje OZE służące obsłudze i użytkowaniu nowego taboru.
Dotacja na tabor sięgała w ZTP III do 90% kosztów kwalifikowanych, a na infrastrukturę i OZE do 50%. Uzupełnieniem była pożyczka z NFOŚiGW.
Ustawa o elektromobilności: obowiązki gmin
Wymiana taboru to nie tylko modernizacja, ale także realizacja obowiązków ustawowych. Zgodnie z ustawą o elektromobilności i paliwach alternatywnych gminy liczące ponad 50 tysięcy mieszkańców muszą w komunikacji miejskiej przynajmniej częściowo korzystać z autobusów zeroemisyjnych lub napędzanych biometanem. Dla gmin powyżej 100 tysięcy mieszkańców nowelizacja z 2024 roku wprowadziła wymóg nabywania do komunikacji miejskiej wyłącznie autobusów zeroemisyjnych.
Czas dostawy a planowanie inwestycji
Dostawa fabrycznie nowych autobusów elektrycznych lub wodorowych trwa zwykle od 12 do 24 miesięcy od podpisania umowy z producentem. Do tego dochodzi procedura przetargowa i budowa infrastruktury zasilania. Samorząd, który chce wykorzystać nabór w latach 2026 i 2027, powinien mieć gotową koncepcję projektu, zanim NFOŚiGW opublikuje regulamin.
Doświadczenie Collect Consulting: NFOŚiGW, FEnIKS, programy regionalne i Polska Wschodnia
Doradcy Collect Consulting mają duże doświadczenie w obsłudze inwestycji taborowych finansowanych z programów krajowych i funduszy unijnych. W drugiej i trzeciej edycji programu Zielony Transport Publiczny (ZTP II i ZTP III) nasz zespół przygotował projekty o łącznej wartości przekraczającej 355 milionów złotych, pozyskując dla samorządów i spółek komunalnych ponad 285 milionów złotych dofinansowania.
W samym ZTP III eksperci Collect Consulting zabezpieczyli ponad 184 miliony złotych dotacji na zakup 63 autobusów elektrycznych dla Katowic, Kielc, Sosnowca, Czechowic-Dziedzic oraz Kędzierzyna-Koźla, a w edycji ZTP II kolejne ponad 101 milionów złotych wsparcia m.in. dla Świdnicy, Jastrzębia-Zdroju, Gniezna, Cieszyna i Kędzierzyna-Koźla. Bilans tych naborów podsumowaliśmy w artykule 5 miast, 63 autobusy elektryczne i 180 milionów złotych na Zielony Transport Publiczny.
Wspieramy też samorządy i operatorów w pozyskiwaniu dofinansowania na tabor nisko- i zeroemisyjny oraz infrastrukturę towarzyszącą w ramach programu FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko), programów regionalnych na lata 2021–2027 oraz programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW). Dzięki temu dobieramy źródło finansowania do specyfiki samorządu i wymogów konkretnego konkursu.
Prowadzimy projekt w pełnym cyklu inwestycyjnym: od analiz bilansu mocy, przez studia wykonalności, analizy finansowo-ekonomiczne i audyty rekompensaty, po PFU, wniosek o dofinansowanie i rozliczenie projektu. Szczegóły na stronie pozyskiwanie dotacji i analizy finansowe.
Dotacje na transport publiczny
Doradztwo transportowe dla samorządów i operatorów
Planujesz wymianę taboru na autobusy elektryczne lub wodorowe w nowym programie NFOŚiGW albo z funduszy unijnych? Eksperci Collect Consulting przeprowadzą Twoją gminę lub spółkę przez cały proces: od studium wykonalności i analizy kosztów po przygotowanie wniosku o dofinansowanie.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy ruszy nabór w programie Czysty Transport Publiczny?
Według zapowiedzi NFOŚiGW nabór ma wystartować w IV kwartale 2026 roku lub w I kwartale 2027 roku, a program ma być realizowany do końca 2027 roku. Dokładną datę poznamy wraz z regulaminem.
Kto będzie mógł ubiegać się o dofinansowanie?
Zgodnie z zapowiedzią beneficjentami mają być operatorzy i organizatorzy publicznego transportu zbiorowego. W praktyce oznacza to samorządy i ich związki, które organizują komunikację, oraz spółki komunalne, które ją wykonują.
Czy poza programem NFOŚiGW samorządy mogą pozyskać dotacje na tabor z innych źródeł?
Tak. Tabor nisko- i zeroemisyjny finansują także program FEnIKS, program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) oraz programy regionalne. Doradcy Collect Consulting pomagają dobrać źródło dotacji do wielkości inwestycji i specyfiki samorządu.
Dlaczego warto zacząć przygotowania przed ogłoszeniem regulaminu?
Projekt taborowy wymaga analiz sieciowych, uzgodnień z operatorem sieci dystrybucyjnej w sprawie mocy przyłączeniowej dla ładowarek, modelu finansowego i studium wykonalności. To od kilku do kilkunastu tygodni pracy, więc wcześniejszy start pozwala złożyć kompletny wniosek zaraz po otwarciu naboru.
