Polskie samorządy i spółki komunalne stają dziś przed jednym z najpilniejszych wyzwań inwestycyjnych ostatnich lat: jak sprawnie zabezpieczyć lokalną infrastrukturę na wypadek sytuacji Polskie samorządy i spółki komunalne stają dziś przed jednym z najpilniejszych wyzwań inwestycyjnych ostatnich lat: jak sprawnie zabezpieczyć lokalną infrastrukturę na wypadek sytuacji kryzysowych, nie obciążając przy tym nadmiernie budżetu. Odpowiedzią na tę potrzebę jest uruchomiony właśnie przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) nabór wniosków w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) – unikalny na polskim rynku instrument niekomercyjnego finansowania zwrotnego, łączący zerowe oprocentowanie z możliwością umorzenia nawet 40% kapitału pożyczki.
Skala programu robi wrażenie. Na sektor komunalny przeznaczono łącznie 11,2 mld zł, z czego 5,6 mld zł trafi do beneficjentów już w ramach obecnego, pierwszego naboru. Wsparcie ma formę preferencyjnej pożyczki długoterminowej z okresem spłaty sięgającym 20 lat (240 miesięcy), przy oprocentowaniu 0% dla jednostek samorządu terytorialnego (JST). Instrument nie generuje żadnych kosztów dodatkowych – BGK nie pobiera prowizji ani opłat za rozpatrzenie wniosku i obsługę, a wkład własny nie jest wymagany: finansowanie może objąć do 100% kosztów kwalifikowalnych netto. Jedynym elementem pozostającym po stronie wnioskodawcy jest podatek VAT, który jako koszt niekwalifikowalny musi zostać sfinansowany ze środków własnych. Umowy w ramach naboru zawierane będą do 31 sierpnia 2026 r.
Katalog wspieranych przedsięwzięć odpowiada wprost na współczesne wyzwania odporności lokalnej. Preferencyjną pożyczkę można pozyskać na:
- Ochronę ludności cywilnej – budowę, modernizację oraz remonty schronów, miejsc ukrycia i obiektów zbiorowej ochrony;
- Systemy wczesnego ostrzegania – unowocześnianie i budowę systemów wykrywania oraz alarmowania o zagrożeniach;
- Infrastrukturę krytyczną – zabezpieczanie ujęć wody pitnej, budowę lokalnych studni awaryjnych oraz ochronę obiektów wodno-kanalizacyjnych;
- Cyberbezpieczeństwo – wzmocnienie odporności cyfrowej systemów zarządzania miastem i infrastrukturą komunalną;
- Infrastrukturę dual-use – dostosowanie lokalnej sieci drogowej i mostowej do standardów mobilności wojskowej.
Atrakcyjność finansowa instrumentu idzie jednak w parze z wysokimi wymaganiami formalnymi. Skomplikowane procedury, specyficzne wymogi techniczne budowli ochronnych, konieczność przeprowadzenia audytów cyberbezpieczeństwa czy właściwe zdefiniowanie wskaźników warunkujących umorzenie do 40% kapitału sprawiają, że jakość przygotowania aplikacji bezpośrednio przekłada się na szanse jej powodzenia – i na realny poziom korzyści finansowych po stronie samorządu.
Collect Consulting od lat wspiera jednostki samorządu terytorialnego i spółki komunalne w pozyskiwaniu finansowania zewnętrznego na strategiczne inwestycje infrastrukturalne. Firma oferuje kompleksowe wsparcie na każdym etapie projektu: od analizy potrzeb i koncepcji przedsięwzięcia, przez przygotowanie dokumentacji aplikacyjnej i studium wykonalności, aż po zarządzanie projektem i jego rozliczenie. Doświadczenie w projektach z obszaru infrastruktury krytycznej, gospodarki wodno-kanalizacyjnej i cyberbezpieczeństwa pozwala przekształcać dostępne instrumenty finansowe w realne, bezpieczne inwestycje.
| Cecha instrumentu | Szczegóły i wartości |
|---|---|
| Alokacja na sektor komunalny | 11,2 mld zł (w tym 5,6 mld zł w obecnym, pierwszym naborze) |
| Forma wsparcia | Preferencyjna pożyczka długoterminowa |
| Oprocentowanie | 0% dla jednostek samorządu terytorialnego (JST) |
| Maksymalny okres spłaty | Do 20 lat (240 miesięcy) |
| Maksymalny poziom umorzenia | Do 40% wartości kapitału pożyczki (uzależniony od realizacji wskaźników) |
| Koszty dodatkowe | 0 zł – brak prowizji i opłat za rozpatrzenie wniosku oraz obsługę |
| Wkład własny | Niewymagany (finansowanie do 100% kosztów kwalifikowalnych netto) |
| Podatek VAT | Niekwalifikowalny (musi zostać sfinansowany ze środków własnych) |
| Termin zawierania umów | Do 31 sierpnia 2026 r. |
