65 miliardów złotych z nowego unijnego funduszu na transformację – Polska największym beneficjentem Społecznego Funduszu Klimatycznego
Polska przygotowuje się do realizacji Planu Społeczno-Klimatycznego (PSK) – największego tego typu programu w Europie. Jego budżet na lata 2026–2032 wyniesie 65 miliardów złotych, z czego blisko 13,5 miliarda złotych zostanie przeznaczone na rozwój niskoemisyjnego transportu publicznego, szczególnie na obszarach zagrożonych wykluczeniem komunikacyjnym.
Harmonogram i przygotowania
Pierwsze nabory wniosków rozpoczną się w 2026 roku, jednak przygotowania do wdrażania programu już trwają. Samorządy i organizatorzy transportu powinni rozpocząć planowanie inwestycji już teraz, aby być gotowymi na start programu.
Źródło finansowania
Program będzie współfinansowany ze środków Społecznego Funduszu Klimatycznego (Social Climate Fund) – nowego instrumentu Unii Europejskiej wspierającego łagodzenie skutków włączenia transportu i budynków do systemu ETS2. Polska otrzymała status największego beneficjenta tego funduszu.
Zakres wsparcia w komponencie transportowym
Środki będzie można przeznaczyć na szeroki zakres inwestycji transportowych:
- zakup nowoczesnego, nisko- i zeroemisyjnego taboru autobusowego
- budowa i modernizacja przystanków oraz stacji kolejowych
- zakup taboru kolejowego
- tworzenie węzłów przesiadkowych i systemów transportu na żądanie
- rozwój infrastruktury rowerowej
- organizacja lokalnych połączeń kolejowych przez jednostki samorządu terytorialnego
- wsparcie dla gmin z ograniczonym dostępem do transportu publicznego
Potencjalni beneficjenci
O środki będą mogły aplikować:
- jednostki samorządu terytorialnego
- związki JST i organizatorzy transportu publicznego
- operatorzy i przewoźnicy wykonujący zadania publiczne
- podmioty realizujące projekty w porozumieniu z samorządami
Cele programu
Głównym celem jest zmniejszenie ubóstwa transportowego, poprawa mobilności mieszkańców i ograniczenie emisji w sektorze transportu. Wsparcie będzie kierowane przede wszystkim do gmin i regionów najbardziej narażonych na wykluczenie komunikacyjne.
Program stanowi historyczną szansę na modernizację polskiego transportu publicznego i poprawę dostępności komunikacyjnej, szczególnie w obszarach dotychczas słabo skomunikowanych. Samorządy powinny wykorzystać czas do 2026 roku na przygotowanie projektów i koncepcji inwestycyjnych.
