Choć finansowanie dotacyjne nie rozwiązuje wszystkich problemów systemu ochrony zdrowia – zwłaszcza chronicznego niedofinansowania, to stanowi realną szansę na poprawę warunków leczenia i pracy personelu. Katalog dostępnych programów jest szeroki, a wartość potencjalnych inwestycji liczona jest w miliardach złotych.
Koniec ery KPO – początek nowych możliwości
Za nami cztery kluczowe nabory dedykowane szpitalom w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Trzy z nich zostały już rozstrzygnięte, co oznacza, że szpitale realizują obecnie ponad 500 projektów infrastrukturalnych, inwestycyjnych i cyfryzacyjnych. Wiele placówek musi mieć na uwadze szalony termin rozliczenia KPO – 30 czerwca 2026 roku.
Fundusze unijne w ramach perspektywy finansowej na lata 2021-2027 oferują szpitalom, przychodniom czy instytutom jeszcze szereg możliwości dotowania inwestycji. Warunki konkursów często prezentują się zdecydowanie lepiej niż w KPO – traktowanie podatku VAT jako kosztu kwalifikowanego czy okres realizacji projektów sięgający 2029 roku to niepodważalne atuty.
Fundusze Europejskie dla Zdrowia Psychicznego
Ministerstwo Zdrowia ogłosiło dwa kluczowe nabory w ramach programu FEnIKS:
Centra Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży (II poziom referencyjny)
- Alokacja: 282 mln złotych
- Dofinansowanie: do 80 procent kosztów kwalifikowanych
- Maksymalna kwota dotacji: 10 mln złotych dla kompleksowego wsparcia
- Termin naboru: do 31 grudnia 2025 roku
- Zakres: roboty budowlane, wyposażenie medyczne i niemedyczne, narzędzia diagnostyczne
Centra Zdrowia Psychicznego dla dorosłych (I poziom referencyjny)
- Alokacja: 237 mln złotych
- Maksymalna wysokość grantu: 820 tys. złotych dla placówek dla dorosłych
- Termin naboru: 20 października – 19 listopada 2025 roku
- Zakres: remonty, modernizacje, wyposażenie, środki transportu
Fundusz Medyczny – dwa konkursy łóżkowe
Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało konkursy ze środków Subfunduszu Modernizacji Podmiotów Leczniczych:
Dostosowanie infrastruktury do potrzeb demograficznych
- Budżet: 1 miliard złotych
- Cel: przeprofilowanie łóżek na geriatryczne i długoterminowe
- Zakres: roboty budowlane, sprzęt medyczny, wyposażenie
Wymiana łóżek szpitalnych
- Budżet: około 200 mln złotych
- Cel: fizyczna wymiana łóżek wraz z materacami i szafkami przyłóżkowymi
- Grupa docelowa: placówki pierwszego poziomu zabezpieczenia medycznego
Kolejne rundy popularnych naborów dla przychodni
Program Dostępność Plus dla AOS
- Termin: ostatnie dwa miesiące 2025 roku
- Źródło: Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego
- Maksymalna wartość grantu: 849 500 złotych
- Cel: poprawa dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i osób starszych
- Zakres: sprzęt, modernizacja przestrzeni, rozwiązania cyfrowe
Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej
- Wysokość grantu: do 600 tys. złotych
- Zakres: sprzęt medyczny, wyposażenie teleinformatyczne, roboty budowlane
- Premiowanie: obszary defaworyzowane i opieka koordynowana
Fundusze Europejskie dla Regionów
W wielu województwach zaplanowano konkursy na:
- Termomodernizację budynków i poprawę efektywności energetycznej
- Montaż instalacji OZE
- Projekty e-zdrowia i cyberbezpieczeństwa
- Rozwój usług telemedycznych
- Wykorzystanie AI w medycynie
Fundusze Norweskie i EOG – perspektywa 2026
Kolejna edycja Funduszy Norweskich i Funduszy Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2021-2028 obejmie dotacje w obszarze zdrowia publicznego ze szczególnym naciskiem na:
- Zdrowie psychiczne
- Zdrowie kobiet
- Wzmocnienie praw pacjentów
- Inwestycje infrastrukturalne połączone z działaniami miękkimi
Alternatywa z dłuższym oddechem
Fundusze poza KPO oferują większą elastyczność czasową – projekty można realizować nawet do 2029 roku. To ogromna zaleta dla szpitali, które potrzebują czasu i złapania inwestycyjnego oddechu. Wartość potencjalnych inwestycji dostępnych dla polskich placówek medycznych liczona jest w miliardach złotych.
